







|
I¶dyaI¶Pd ªdgaSd, ªdd±d, ¬ddîI¶ Ade¦d ±da±Im¶e£d - «dde®d‚±d Nyµ±dd
I¶dyaI¶Pd ªdgaSd
ªddT£ddŸdy A±£d«£dy I¶Td®dVyµT R¶Nе¬ddI¶ AeTŠ©d QTSddy Ade¦d «dgNе¬ddI¶ ±dSSddeQ„
Qdya›d‚d«d¥dya e®d±£ddT ±dg®dd£dyT ±ddyªddy¦d Ad±dd Ade«Ÿd ±da±Im¶e£d D©¡dd¬¬ddy
±ddye©d£d ›dda®d - I¶dyaI¶Pd. Uµdy I¶dyaI¶Pd §d‚da£Sd §d‚Im¶e£dŸSdd ±daS©dda£d ¡dda®ŸSdd
DŸdda©dVµdSdy¦d ®dSd‚ AdS¬ddy «UµPd ªdje®dëdde¦d £ddaŸSdd ±da¯ddî¥d¦ddae¦d è¡dg I¶¦d‰
QdI¶S£dd£d. Nµdy| ®dge¬d «Uµ³Vyµ¬Sdd §d‚™Sdd£d ªdj›dTŠ©ddŸSdd ¯dde±Îd¦d «dy±dy§ddyLµe«dSdd¤dd®¦d
Td¡d±£dd¦dd §dTŠSdda£d ©ddeT™±ddPdy¦d ±da¯ddî¥d¦d I¶¦d‰, eUµaQg±¤dd¦d Ade¦d «dy±d§ddyLµe«dSdd
AšdaNµ ¡dd®¦d Ad±d¬¬dya «UµPd QdI¶eSd¬dda.
AdšSdd I¶dyaI¶PddŸddy e®d±£ddT AeTŠ©d QTSddy Ade¦d ±dãdeQ„ Qdya›d‚d «d¥dya DÏdTda£d
Nµ«d¦d ›da›dd ¦daSd¤dd®¦d Qe´dPddŸSdd ›da›dd®de¬¬d ¦daSd «UµPdd±dT Ade±Ÿd ªdgaSd
I¶dyaI¶Pd «UµPd ¦dda®ddeʵI¶ ¡dd¬Sdd. A¬dy™±ddaNµT I¶eêda›dãd«d ãd ŸdeTÎdy›ddTd §dTŠ«ddPdy
I¶dyaI¶Pd Td¡SddŸSddy ›deNµ A±Sddy Ad±d¬¬Sddy. Qe´dPddI¶ Q„de®dNµ Td¡Sdda, §djTŠ®ddI¶
¥d¦dI¶LµI¶, DÏdTdI¶ «dUµTd݆ Ade¦d §deÜd«ddI¶ AeTŠ©d QTSddy.
Ad¦Sdy™¬ddy ±da¯ddî¥dI¶ ¡ddî±d e¦dI¶dy¬dd Qd §ddy¦dy±I¶dŸSdd Historical and Archeological Sketches of the City of Goa, 1873 ãd ›d‚a¤dda£d AšSdd I¶dyaI¶PddŸdy ±dd£d e®dªdd›d A¯dy eQ¬Sdd£d. 1.Iî¶TVµ, 2.£dg¬dga›d(Qe´dPd
I¶êdNµ Ade¦d DÏdT I¶êdNµdŸdy Qe´dPd ªdd›d), 3. ›ddî®dd Td¯L…µd(Ad£ddaŸdy ›ddyaSd
Ade¦d DÏdT I¶êdNµ e¡d¬¬SddŸdy DÏdT ªdd›d), 4. I¶dyaI¶Pd(T£¦dde›deT, ±dd®da£d®ddeNµ,
I¶dy¬d©dd Ade¦d ¡dya¡dfTd Qîe¯d Td¡Sd), 5.I¶T¬dLµ, 6.®dT¬dLµ(Ad£ddaŸSdd ›dg¡dTd£ddŸddy
Qe´dPd ®ddaLµdy), 7. ©ddTŠ©dTd(I¶d£Sdd®dTdeŸd Qdyae›d‚ ªdd›d).
§dgTdPddae¦d I¶dyaI¶Pd
I¶dyaI¶Pdde®de¯da Uµda›ddŸSdd §dgTdPd ›d‚a¤ddae¦deSd ¡ddS£ddy e®d®dT «dy³£dd. §dTЦSdd±I¶aQ
§dgTdPdda£d I¶dyaI¶Pd '¯djTЧdTI¶' «UµPd D¬¬dîI¶ ¡dd£dd. «dUµdªddT£ddŸSdd ¯ddae£d§dTŠ®dda£d
Uµdy §d‚Qî¯d §dT¯dgTd«dd¦d ±dme¯Lµ Iy¶¬¬ddy «UµPd Ad±dd. ®dTdUµ e«deUµT UµdŸSdd
'©dmUµ¤d ±daeUµ¤dd' ›d‚a¤dda£d QTSddQy›dyŸddy Qî¯d «UµPd D¬¬dîI¶ Ad±dd. ±da±Im¶£d
I¶e®d NµaeNµŸSdd 'Q¯dIg¶«ddT ŸdeT£d' Uµda£dga ãd ªdd›ddI¶ I¶dyaI¶Pd «UµPdŸd ¦dda®d
Ad±dd. I¶deVµQd±ddŸSdd 'Tœdg®da¯d' I¶d®Sdda£d Tœdg Ÿd¸¶®de£d‰¦d I¶dyaI¶Pd e¡dI¶¬¬SddŸddy
e®d®dT Sdy£dd. '§d‚§daŸd UmµQSd' «UµPŸSdd HI¶d ±da±Im¶£d ›da¤dda£d ±d§£d I¶dyaI¶PddeŸda
¦dda®dda Ae¯da eQ¬Sdda£d. 1.Ij¶§dI¶,2.Iî¶TVµ, 3.«dje¯dI¶, 4.Ad¬dg®d, 5.§d¯dg, 6.I¶dyaI¶Pd,7.§dTI¶dyaI¶Pd.
£de«dVµ ªdd¯dyŸSdd 'e¯d¬d§§deQ›ddTa' I¶dyaI¶PddŸddy ®dSªdd®d e®d®deT¬dd. eI¶.§dj.
§dS¬Sdd ¯d£d«dd¦ddŸddy ±L…µd©ddy ¦dda®ddŸddy Tdye«d ªdg›ddîVµ ¯dd±Îddëdd¦d ãd A±£d«£dy
£deNµI¶ 'I¶dy«de™®d' «UµPd Ad§dS¬dda.
I¶dyaI¶PddŸddy ŸddeTeÎdI¶ Be£dUµd±d
e¸¶.§dj. 200 ¤dd®¦d e¸¶.¯d. 14 ®Sdd ¯dy™¿d §dTSdda£d e¯d¬ddUµdT ®da¯ddŸdy TdSd
I¶dyaI¶Pdda£d Td¡®dLµ Ÿd¬d®¦d Ad±d¬¬dy. £dyŸd I¶dyaI¶PddŸdy šdTy TdSd «UµPd D¬¬dîI¶
«dy³£dd. e¸¶.§dj. 100 ¤dd®¦d e¸¶.¯d. 400 §dTSdda£d eªd‚£Sdd±d TdSd, e¸¶.¯d. 400 ¤dd®¦d
600 §dTSdda£d I¶Qa©d TdSd, e¸¶.¯d. 578 ¤dd®¦d e¸¶.¯d. 767 §dTSdda£d ©ddQde«dŸdy Ÿdd¬dg™Sd
TdSd, e¸¶.¯d. 754 ¤dd®¦d 973 §dTSdda£d Td¯L…µdIj¶Lµ, e¸¶.¯d. 973 ¤dd®¦d 1189 §dTSdda£d
I¶¬SddePd Ÿdd¬dg™Sd TdSd, 1103 ¤dd®¦d 1300 §dTSdda£d QdTd ±d«dgQ„dŸdy UµdyS±dVµ TdSd
Ade¦d D§d‚da£d 1336 ¤dd®¦d 1469 §dTSdda£d e®d¡dSd¦d›dTdŸSdd TdSddae¦d I¶dyaI¶Pdda£d
Td¡®dLµ Ÿd¬dS¬dya.
e¸¶.¯d. 1460 B£¬SddI¶ ›ddî®dd Nyµ™I¶¦ddŸSdd ©dd«de¦d Td¡®dÄyµ šdd¬d AdS¬dya. 1500
B£¬SddI¶ £ddŸddy HîI¶ ®ddaLµdy e©d¡dd§dgT Td¡®dÄyµI¶ «dy³Vµdy. e¸¶.¯d. 1510 B±®dya£d
§ddyQŠ£dge›d±ddae¦d I¶dyaI¶PddŸddy Qe´dPd ®ddaLµdy Ade¦d ›ddyaSd ±®ddQf¦d Iy¶¬dya.
16®Sdd ¯dy™¿da£d ©dyQЦdjTŸSdd Iy¶VµeQ TdSddae¦d Iy¶¦dTd e¡d™£dŸd 1762 ®d±dd‰ UµdSQT
Ade¬d¦d ©dyQЦdjT e¡d™£dd±dT £dy ©d³®da£d DTЬdy. UµdSQTAde¬d¦d «da›VgµTda£d ©daQT
Dœd½µ ¬de£dR¶ Ade¬d ©dy›ddI¶ Kdg¡dd £ddTŠ®ddaŸddy ®UµeNµ¬d Iy¶¬ddy. UµdSQT Ade¬d
D§d‚da£d £ddŸddy §dj£d eLµ§§dg ±dg¬£dd¦d §dÙyI¶ AdS¬ddy. 1784 ®dTбdd £ddPdy Iy¶¦dTd
e¸¶±£dda®ddaI¶ ©daQNyµa£d œdd¬dya. QgàSdd «dS±djT Kdg¡dd D§d‚da£d Iy¶¦dTd e©d‚eLµ¯ddaŸSdd
Uµd£ddšdd¬d AdS¬dya.
|